Health, Safety & Environment

Neurotoxische stoffen herkennen op de werkplek doe je zo!

Onlangs heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie in het Meerjarenplan 2023-2026 aangekondigd dat zij in de komende jaren extra aandacht zullen hebben voor het gebruik van neurotoxische stoffen. Blootstelling aan deze stoffen kan leiden tot aantasting van de zenuwen in handen, armen, voeten en benen. Maar kan ook leiden tot schade aan de hersenen. Meer weten over wat neurotoxische stoffen zijn en hoe je ze kunt herkennen op de werkplek? Dat en meer lees je in dit artikel!

Wat zijn neurotoxische stoffen eigenlijk?

Neurotoxische stoffen kunnen schade aan het zenuwstelsel veroorzaken. Denk hierbij aan aantasting van zenuwen in handen, armen, benen en voeten. Dit wordt ook wel perifere neuropathie genoemd. Ook kan blootstelling aan deze stoffen leiden tot Chronische Toxische Encefalopathie (CTE). In het kort betekent dit schade aan het centrale zenuwstelsel, de hersenen. Vaak ontstaat deze schade aan de hersenen door te hoge- en langdurige blootstelling aan oplosmiddelen. Bekende oplosmiddel houdende producten zijn inkten, lijmen, (afdichtings)kitten, reinigingsmiddelen, cosmetica (nagellakremover op basis van aceton) en verf.

Een andere gebruikte naam voor CTE is het Organo Psycho Syndroom (OPS) of schildersziekte. Door hoge en langdurige blootstelling aan oplosmiddelen ervaart men op termijn klachten als hoofdpijn, vermoeidheid, verhoogde mate van agressiviteit, stemmingswisselingen of problemen met het geheugen. Over het algemeen ontstaan deze klachten na een periode van 5-10 jaar van blootstelling, soms al eerder.

Ziek geworden door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk? Dan is het vanaf 1 januari 2023 mogelijk om aanspraak te maken op de eenmalige financiële tegemoetkoming aanvragen op grond van de TSB Regeling

Hoe herken ik deze stoffen op de werkplek?

Het is wettelijk verplicht om de inventarisatie van neurotoxische stoffen op orde te hebben. Om dat te realiseren is het natuurlijk belangrijk om te weten hoe je deze stoffen kunt herkennen op de werkplek. Door te kijken naar onderstaande H-zinnen is het mogelijk een groot aantal neurotoxische stoffen te herkennen. Helaas kun je hier niet alle neurotoxische stoffen herkennen. De solventdampen van aceton en terpentine hebben bijvoorbeeld geen H-zinnen op het etiket staan. Maar deze stoffen kunnen na jarenlang inademen zonder bescherming in de toekomst erg schadelijk zijn voor de gezondheid.

Hieronder een beschrijving van de benoemde H-zinnen om neurotoxische stoffen te herkennen:

  • H370: Veroorzaakt schade aan organen;
  • H371: Kan schade aan organen veroorzaken;
  • H372: Veroorzaakt schade aan organen bij langdurige of herhaalde blootstelling;
  • H373: Kan schade aan organen veroorzaken bij langdurige of herhaalde blootstelling.

Mogelijke maatregelen

Blootstelling aan neurotoxische stoffen vooraf voorkomen is altijd beter dan achteraf genezen. Om die reden is het zoals eerder aangegeven wettelijk verplicht om op zoek te gaan naar minder schadelijke alternatieven. Maar soms is het niet mogelijk om blootstelling te voorkomen, omdat er geen alternatieven zijn. In dat geval is het aan te raden om bijvoorbeeld onderstaande maatregelen te treffen:

  • Draag zorg voor een goede voorlichting over de risico’s en gevaren om op een veilige manier met de stof te werken;
  • Verdeel de werkzaamheden over meerdere medewerkers om de blootstelling per medewerker te verlagen;
  • Draag zorg voor een goede ventilatie;
  • Maak gebruik van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) zoals aangegeven in het veiligheidsinformatieblad.

Hulp nodig?

Na het lezen van dit artikel vragen? Of op zoek naar tool om binnen enkele seconden inzicht te krijgen in de aanwezigheid van neurotoxische stoffen op de werkplek? Neem dan via info@itis.nl contact met ons op. Dan kunnen onze accountmanagers jou meer vertellen over de mogelijkheden.

Softwaretools voor het beheer van blootstelling aan gevaarlijke stoffen

14 juli 2026|HSE Solutions|

Health, Safety & Environment

Softwaretools voor het beheer van blootstelling aan gevaarlijke stoffen

Bij gevaarlijke stoffen is het belangrijk om te weten waar je mee werkt, maar met alleen het registreren van de gebruikte stoffen houdt het niet op. Daarnaast is het belangrijk om te weten welke blootstelling bij het werken met deze stoffen hoort. Deze registratie is niet alleen een advies, maar bedrijven worden op basis van de arbeidsomstandighedenwetgeving en REACH

Van pZZS-lijst naar Signaleringslijst stoffen in Europees onderzoek

7 juli 2026|HSE Solutions|

Health, Safety & Environment

Van pZZS-lijst naar Signaleringslijst stoffen in Europees onderzoek

Naast de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) was er ook een potentiële lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (pZZS). Op deze lijst stonden stoffen die mogelijk voldoen aan de ZZS-criteria, maar nog niet als ZZS zijn geïdentificeerd. In juli 2026 is deze lijst vervangen door de Signaleringslijst stoffen in Europees onderzoek. Ook deze lijst bevat stoffen die mogelijk aan de

Nieuwe SZW-lijst per 1 juli 2026 van kankerverwekkende stoffen en processen, mutagene of voor de voortplanting giftige stoffen, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

1 juli 2026|HSE Solutions|

Health, Safety & Environment

Nieuwe SZW-lijst per 1 juli 2026 van kankerverwekkende stoffen en processen, mutagene of voor de voortplanting giftige stoffen, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Elk jaar sterven er in Nederland zo’n 3.000 mensen door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. Met name CMR-stoffen brengen hoge risico’s met zich mee voor de gezondheid van de werknemers. Kanker door werken met kankerverwekkende stoffen (carcinogenen) is met 2.100 sterfgevallen per

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de hse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws op het gebied van arbo, veiligheid en milieu

*Verplicht veld
2025-11-25T08:08:36+00:0027 januari 2023|HSE Solutions|
Terug naar boven